ha-art-59-3-2017

Ha!art 59 3/2017

Literatura amerykańska XX i XXI wieku, o której nie mieliście pojęciaLiteratura amerykańska XX i XXI wieku, o której nie mieliście pojęcia Autorki i autorzy numeru: Sandy Baldwin, Charles Olson, Piotr Marecki, Araki Yasusada, Shiv Kotecha, Lawrence Giffin, Kenneth Goldsmith, Mikołaj Spodaryk, Yedda Morrison i Nick Thurston.Read More

Czytaj online

abiogeneza
Paweł Mizgalewicz
haart-31-wydanie-specjalne-22010-calosc
Generacja ENH Sanok – Cieszyn – Wrocław
portret-rodzinny
Olga Stawińska
malecka-i-marecki-za-interesem-w-nowym-jorku-wywiad-ze-stevem-zultanskim
Aleksandra Małecka, Piotr Marecki, Steve Zultanski

Ha!art 28-29 1-2/2009

Ha!art 28-29 (1-2/2009)Bliźniactwo w perspektywie interdyscyplinarnej

W numerze: Michel Tournier (Kryptofazja), Elizabeth Grosz (Nieznośnie niejednoznaczne: graniczność dziwolągów), Karen Beckman (Terroryzm, feminizm, siostry i bliźnięta: budowanie relacji w obliczu ataków na World Trade Center), eseje Katarzyny Czeczot, Grzegorza Jankowicza i Łucji Iwanczewskiej, esej wizualny Kuby Dąbrowskiego, rozmowa z Dorotą Sajewską i debata redakcyjna o Łaskawych Jonathana Littella. W ramach działu "Polityka autorska" zaprezentowano dorobek Grupy Sędzia Główny, czyli Karoliny Wiktor i Aleksandry Kubiak.

• • •

Opowieściom o bliźniętach towarzyszą dziś te same płonne nadzieje, które stały u ich źródeł w wieku XIX: uchwycić granicę pomiędzy kulturą a naturą, czy raczej dojrzeć naturę w stadium jeszcze nieskażonym – czystą i pełną. Wyniki badań nad bliźniaczymi rodzeństwami miały ocenić wpływ otoczenia na rozwój jednostki i przynieść odpowiedź na pytanie o rolę czynników genetycznych. Z biegiem czasu – napisze Hillel Schwartz – bliźnięta przyjmują rolę "żywych świadectw odsłaniających prawdę o ludzkiej naturze". Jednocześnie eksperymenty związane z kwestią dziedziczności niemal natychmiast zyskują znaczenie polityczne, ich wyniki bowiem mogą podważyć sens walki ze społecznymi nierównościami. Schwartz pokazuje, że wszelkie narracje o bliźniętach uwikłane są w ową grę, bo w każdej z nich, nawet tej na pozór niewinnej, kryje się zawsze wypowiedź dotycząca tego, jak powinna wyglądać relacja między jednostką a społeczeństwem.

Temat bliźniactwa pozwala również na nowo dotknąć kategorii inności i przekonać się, na ile we współczesnym społeczeństwie zachowały się fantazmaty dotyczące bliźniąt, które w dawniejszych wspólnotach albo czczono jako nadludzkie istoty z jedną duszą, albo – jako jednostki przeklęte – uśmiercano tuż po narodzinach. Opowieść o tej inności rodzi się w sercu narracji rodzinnych i dlatego wymaga od nas przyjęcia zupełnie nowej perspektywy. Bo wraz z tym kontekstem odsłania się ów niezwykły splot, jaki charakteryzuje bliźniacze historie: scalenie inności z intymnością. Wpisany w fenomen bliźniąt efekt obcości wiąże się z ideą ich tajemnego języka, do którego nikt z zewnątrz nie może uzyskać dostępu. Niezrównany opis owej in(tym)nej planety daje Michel Tournier, któremu temat bliźniąt w powieści Les météores pozwolił połączyć dwa obsesyjnie powracające w jego twórczości motywy: komunikacyjnej utopii i poszukiwań alternatywnej seksualności. Jonathan Littell, kreśląc w Łaskawych kazirodczy związek pomiędzy Uną i Maximilianem, okaże się w dużej mierze genialnym uczniem Tourniera właśnie. Bliźniactwo stanie się u niego modelem relacji dającej schronienie najbezpieczniejsze z możliwych, całkowicie odporne na zewnętrzne zagrożenia; relacji określonej przede wszystkim przez fantazmat powrotu do łona matki.

Dekonstrukcja tradycyjnych dyskursów dotyczących podmiotowości, do której impuls dają rozważania osnute wokół bliźniactwa, okazuje się wyjątkowo poręcznym narzędziem w przypadku dyskusji na temat bliźniąt zrośniętych. Dla Elizabeth Grosz to właśnie bliźnięta zrośnięte i hermafrodyci stają się punktem wyjścia analizy cielesnych granic podmiotu. W klasycznym już dzisiaj tekście Grosz pojawia się znamienna próba przedefiniowania pojęcia dziwoląga (ang. freak). Użycie tego terminu badaczka widzi w kategoriach gestu politycznego, pokrewnego temu, jakim dla mniejszości seksualnych było przejęcie obraźliwego słowa "queer". Dziwolągi – "nieodparcie fascynujące i odpychające" – stają się tutaj miejscem granicznym humanistyki, drążącym same jej podstawy.

Motyw bliźniąt pozwolił nam wkroczyć na kilka obszarów krytyki kultury jednocześnie: teksty składające się na temat numeru uwzględniają perspektywę historyczną, antropologiczną, a także psychoanalityczną; analizując literaturę czy sztuki wizualne, wydobywają one ich społeczny wymiar i odnoszą się do współczesnych teorii skoncentrowanych na kwestionowaniu normatywnej tożsamości. Podobny zamysł towarzyszy pozostałym częściom magazynu, który przedstawiamy w zmienionej nieco formule, mając nadzieję, że weźmie on udział w twórczym przekształcaniu debaty nad polską kulturą współczesną.

Katarzyna Czeczot (redaktorka prowadząca), Ewa Małgorzata Tatar (redaktorka naczelna)

• • •

Spis treści

 

  • Katarzyna Czeczot, Ewa Małgorzata Tatar, Bliźniactwo: parametry in(tym)ności
  • Temat numeru - Bliźniactwo
    • Karen Beckman, Terroryzm, feminizm, siostry i bliźnięta: budowanie relacji w obliczu ataków na World Trade Center, przeł. Krzysztof Pijarski
    • Teresa Gierzyńska, bez tytułu
    • Alicja w poczekalni pamięci. Z Dorotą Sajewską rozmawia Weronika Szczawińska
    • Michel Tournier, Kryptofazja, przeł. Ewa Majewska
    • Katarzyna Czeczot, Rozbliźnianie. Proza Michela Tourniera
    • Bliźniaczo nie podobne. Łaskawe Jonathana Littella. Rozmawiają: Katarzyna Bojarska, Agnieszka Jakimiak, Iwona Kurz i Karolina Sulej
    • Kuba Dąbrowski i Dominik Kuryłek, Janicki, Janicki
    • Grzegorz Jankowicz, Legenda o znikających bliźniętach
    • Elizabeth Grosz, Nieznośnie niejednoznaczne: graniczność dziwolągów, przeł. Halina Baczewska, przjrz. Katarzyna Czeczot
    • Kobas Laksa, Ida de Volcano w Tv
    • Hillel Schwartz, Jednostki kontrolne, przeł. Anna Kowalcze-Pawlik
    • José van Dijck, Film z operacji jako zapośredniczony pokaz dziwolągów, przeł. Anna Ostrowska
    • Kobas Laksa, Kryzys systemu wartości Króla Kier
    • Łucja Iwanczewska, Czynić jedno. Psychoza jako struktura podobieństwa, odbicia, pełni i uzupełnienia
  • Polityka autorska - Grupa Sędzia Główny
    • Performatywne powtórzenie. Z duetem performerek Sędzia Główny – Karoliną Wiktor i Aleksandrą Kubiak rozmawia Ewa Majewska
    • Tomek Kitliński, Rzeź bliźniątek. Obca swojskość S&M performerek Grupy Sędzia Główny i nas
    • Zofia Cielątkowska, "Obie urodziłyśmy się w czwartek". Bliźniactwo jako fenomen nabyty, czyli o performerskiej grupie Sędzia Główny
    • Ewa Opałka, Antywirus
  • Krytycznie
    • Film: Aleksandra Hirszfeld, Rosyjski pre-tekst czeskiego filmu
    • Literatura: Katarzyna Bojarska, Łódź, Manczester, Demeter i Kora, czyli o trzech rewizytach
    • Sztuka: Ewa Małgorzata Tatar, Miłośniczki. Poszukiwania feministycznych narracji kuratorskich
    • Teatr: Iga Gańczarczyk, Zawód: Dramaturg
    • Teoria: Edyta Kubikowska, Co się dzieje pomiędzy?
  • Literatura. Arkusz magazynu Ha!art, red. Karolina Więckowska
    • Proza: Sylwia Chutnik, Jezu, jak tu pięknie
    • Proza: Joanna Pawluśkiewicz, Polonez
    • Esej: Julia Fiedorczuk, Grzegorz Jankowicz, Cyborg w ogrodzie.
    • Esej: Założycielskie uwagi o ekokrytyce
    • Poezja: Bartłomiej Majzel
    • Poezja: Edward Pasewicz
    • Poezja: Adam Wiedemann
    • Werdykt oraz wiersze Karoliny Kułakowskiej, autorki wyróżnionej w I edycji konkursu na debiut poetycki "Od maja do października" o nagrodę im. Włodzimierza Majakowskiego
  • Liberatura. Arkusz magazynu Ha!art, red. Katarzyna Bazarnik i Zenon Fajfer
    • Zenon Fajfer, Liberatura - pięć sylab w poszukiwaniu definicji (z tomu "Druga rewolucja książki", Gdynia 2008)
    • Raymond Queneau, Sonet 000 000 000 000 007, przeł. Jan Gondowicz
    • Georges Perec, Życie instrukcja obsługi - Rozdział XXVI, przeł. Wawrzyniec Brzozowski)
    • Seria "Liberatura"
    • Zenon Fajfer, Niedorzecznoś*
    • Anna Kołos, Liberatura czyli "architektura słowa" a przestrzeń dzieła literackiego
    • Bogdan Zalewski & wyborna trupa E-mblematy
    • Radosław Nowakowski, Księgi Urojone: Sennik
    • Grzegorz Jankowicz, Liberacje: Szczekotiki Nabokova
    • Jacek Olczyk, Słownik OuLiPo: Metoda S+7 Jeana Lescure'a
    • Andrzej Sosnowski, Rzegoty
    • Jan Gondowicz, 100 000 000 000 000 wierszówki - instrumentem obszarnictwa
    • Od Redakcji Finneganów tren - Przekład w Toku
    • Katarzyna Bazarnik, Finnegans Wake: Shem i Shaun
    • Finnegans Wers (628-74): wędrówka w pobrzeg Finnegans Wake Jamesa Joyce'a - z brzegładu Krzysztofa Bartnickiego
    • Raymond Queneau, Sonet 000 000 002 864 167, przeł. Jan Gondowicz
    • Wstęp
Projekt Petronela Sztela      Realizacja realis

Nasz serwis używa plików cookies do prawidłowego działania strony. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dla plików cookies oznacza, że będą one zapisywane w pamięci urządzenia. Ustawienia te można zmieniać w przeglądarce internetowej. Więcej informacji udostępniamy w naszej polityce prywatności.

Zgadzam się na użycie plików cookies.

EU Cookie Directive Module Information