Wychodzimy z ukrycia (Premiera: 10 grudnia 2018)

Wychodzimy z ukrycia / Książka

Ruchowi emancypacyjnemu LGBT+ przyświecają wartości sprzyjające dobrostanowi wszystkich ludzi. Wartości te często towarzyszą dążeniom emancypacyjnym innych grup doświadczających opresji w różnych częściach świata, w tym kobiet jak również mniejszości rasowych i etnicznych. Jak się ten ruch rodzi? W obrębie sieci…

Turysta polski w ZSRR (Premiera: listopad 2018)

Turysta polski w ZSRR / Książka

Jeśli pół życia się zmyśliło, a resztę przegapiło, to można zawrócić do ostatniego wyraźnego obrazu w pamięci i od niego zacząć jeszcze raz. Nawet jeśli tym obrazem jest Związek Radziecki. Po wyjściu ze szpitala psychiatrycznego trafiłem na przewodnik po ZSRR,…

Elementarz Polski dla Polaka i Polki z Polski (Premiera: 26 listopada 2018)

Elementarz Polski dla Polaka i Polki z Polski / Książka

Polskę trudno jest zrozumieć. A co dopiero wytłumaczyć na obrazkach. Bolesław Chromry podjął się heroicznej próby narysowania i opisania najważniejszego kraju na świecie. Elementarz to encyklopedia wiedzy, którą niby wszyscy posiadamy, ale próbujemy o niej zapomnieć i zamieść pod dywan.…

Psy ras drobnych

Psy ras drobnych / Książka

Bohaterka: pacjentka (lat 28) depresyjna, bezczynna, zalegająca w łóżku, wycofana z relacji towarzyskich, przyjęta do szpitala psychiatrycznego z powodu pogarszania się stanu psychicznego i nadużywania leków. Cechuje ją postępująca apatia, spadek energii z zaleganiem w łóżku, utrata zainteresowań, gorsze skupienie…

Cierpienia młodej Hany

Katja Gorečan / Książka

Bohaterka tomu, Hana, ma około dwudziestu lat, obgryza paznokcie, pali papierosy, maluje obrazy, lubi spacerować po lesie i pisze poezję. W śmiałych konfesyjnych wierszach podmiotka opowiada o uniwersalnych dziewczyńskich doświadczeniach – przeżywaniu swojej cielesności w oczach własnych i cudzych, miesiączce,…

Robbo. Solucja

Piotr Marecki, Wojciech „Bocianu” Bociański, Piotr „Kroll” Mietniowski, Krzysztof „Kaz” Ziembik / Książka

Technologia ma współcześnie krótki żywot. Nowe platformy zabijane są przez nowsze, nowsze przez jeszcze nowsze, jeszcze nowsze przez… – i tak w nieskończoność. Odpowiedzią na to przyspieszenie jest powrót do urządzeń wypartych i martwych. Robbo. Solucja zawiera tekst wygenerowany na…

#DeleteFacebook

Aldona Kopkiewicz / Felieton

Do tej pory pobłażliwie uśmiechałam się nad algorytmami Facebooka, skoro te reklamowały mi produkty, które sama wyszukałam właśnie w Internecie, a nawet już kupiłam. Ostatnio zdarzyło się jednak, że skorzystałam z szamponu mojego chłopaka i nawet poświęciłam temu zdarzeniu chwilę…

Odkrywanie kodu [wprowadzenie]

Nick Montfort / Proza

Oto książka o tym, jak myśleć z pomocą technologii komputerowych oraz dostrzegać w nich część kultury. Programowanie jest tu przedstawione jako sposób iteratywnego modelowania zarówno dzieł sztuki, jak i projektów w obrębie humanistyki dzięki procesowi, który umożliwia programiście odkrywanie –…

Modlitwy dla opornych [fragmenty]

Jaś Kapela / Poezja

Jaś Kapela dojrzał, bo i sytuacja na świecie dojrzała. Zamiast śmieszkować, jak przystało na Dobrego Trolla, angażuje się po stronie planety Ziemia przeciwko reptilianom i jednemu procentowi najbogatszych. • • • Jaś Kapela jest melancholijnym optymistą. Cierpi za miliony ludzi,…

Parę kartek z "Notesu dla ludzi uczulonych na gluten i laktozę"

Bolesław Chromry / Komiks

Warto czasami pomyśleć. I warto też czasem coś zapisać. Albo narysować wielkiego penisa nudząc się na internalu w sali konferencyjnej. Bolesław Chromry wychodzi naprzeciw oczekiwaniom wszystkich tych, którzy chcieliby sobie wytatuować napis „fuck my life”, ale nie mają odwagi i…

Pozdrowienia ze świata [fragmenty]

Dominika Dymińska /

Czarny Protest, feminizm, miłość, praca, Polska. W swojej trzeciej książce nominowana do Nagrody Nike Dominika Dymińska walczy z ustawionymi gośćmi, którzy chcą decydować o naszym życiu. I ich pokonuje, pokonujemy wszystkie.      Ledwo życieZnam już na pamięć numer mojej karty kredytowej.Udawanie bogatej…

Lucyfer zwycięża [fragmenty]

Ilona Witkowska / Poezja

Ilona Witkowska wie, co pisze, a to wcale nieczęste.Jej wiersze są jak dobrze wymierzone pociski melancholijnego gniewu.Warto uważnie śledzić ich lot. Marcin Sendecki             nie   nie chce się spać.nie chce się robić. ty sobie…

Frontpage Slideshow | Copyright © 2006-2013 JoomlaWorks Ltd.

Mariusz Pisarski - Spacer z siostrą Ariadny. "O Krótkiej historii przypadku" Małgorzaty Dawidek-Gryglickiej

Redakcja

Jeśli marzyliście kiedyś o wejściu do wnętrza książki, to Krótka historia przypadku Małgorzaty Dawidek-Gryglickiej marzenie to spełnia. Spacer wyobraźni staje się tu spacerem po realnej przestrzeni: złączone sznurkami cząstki opowieści wręcz go na nas wymuszają.

Z jednego miejsca przechodzimy do kolejnego, a na rozstajach dróg sami wybieramy kierunek po tym tekstowym labiryncie.

W Krótkiej historii przypadku, w odróżnieniu od innych, bardziej konceptualnych i minimalistycznych prac Dawidek-Gryglickiej, zapraszającą do eksploracji przestrzeń wypełniają nie tylko litery i pojedyncze zwroty, ale całe segmenty narracyjne. Rolą odbiorcy jest ich zespolenie. Rozmieszczone na ścianach, drzwiach i podłodze fragmenty opowiadania, traktującego o przypadkowym spotkaniu dwojga osób, połączone są ze sobą sznurkami lub żyłkami, które niczym nić Ariadny prowadzą czytelnika od jednego segmentu opowieści do kolejnego. Nasza Ariadna to dużo młodsza siostra swej antycznej poprzedniczki, żyjąca w bardziej złożonych czasach. Zacierając dawniejsze granice pomiędzy rzeczą a jej obrazem, tworzywem a produktem, czytelnikiem a odbiorcą, czasy te domagają się innego niż jednokierunkowy labiryntu oraz innego przewodnika niż ten, który prowadzi nas za rękę w określonym, jedynie słusznym kierunku.

Czytelnik Krótkiej historii Przypadku w trakcie swojej haptyczno-perypatetycznej lektury, Poznań 1997

 

Pierwsza kartka Krótkiej historii... zapoznaje nas z głównym bohaterem, mężczyzną około czterdziestki, który wygląda przez okno miejskiego autobusu. Gdy dojeżdża do kolejnego przystanku, dostrzega kobietę po drugiej stronie ulicy, która wysiada z autobusu jadącego w przeciwnym kierunku. Kobieta przypomina mu dziewczynę z młodości - jego wielką miłość sprzed 15 lat . Gdy uświadamia sobie, że to może być naprawdę ona, jego autobus przyśpiesza. Tutaj kończy się początkowa leksja. Od teraz fabuła biegnie po trzech równoległych torach. Każdy z alternatywnych wątków nakreśla konsekwencje trzech różnych decyzji, jakie podjął mężczyzna z autobusu.

Segmenty opowieści rozsypane są na wszystkich dostępnych płaszczyznach. Czy można się w takim otoczeniu czuć nie inaczej, jak w środku opowieści? Można - podpowiada artystka - i zanurza nas w opowiadaną historię jeszcze bardziej: sceny, które toczą się podczas dnia, znajdują się na kartkach bliżej okna, sceny nocne - bliżej wyjścia. O tym, iż bohater opuszcza coś na podłogę, mówi się na kartce, która leży... na podłodze. Pierwszą stronę tekstu przytwierdzono do zewnętrznej strony drzwi, ostatnią - na tych samych drzwiach, lecz od wewnątrz . Tego typu zabiegów jest tu jeszcze więcej.

Podobnie jak książki Radosława Nowakowskiego i Zenona Fajfera Krótka historia przypadku nie układa się w trwałą, z góry ustaloną sekwencję. Zachęcony do lektury wyboru, czytelnik po pierwsze świadom jest alternatywnych przebiegów dzieła, a po drugie je realizuje. Utwór Dawidek, podobnie jak przykłady podsuwane przez liberaturę i cybertekstowe perspektywy oglądu sztuki słowa, stanowi swoją własną instrukcję obsługi, tworzy swoją własną konwencję. Musimy podejść do któregoś z rozsypanych fragmentów, wsłuchać się weń, przyjrzeć i podjąć decyzję: co dalej?

Instalacja Małgorzaty Dawidek-Gryglickiej jest jednak czymś więcej niż pionierskim dziełem liberackim i ergodycznym, powstałym w czasie, kiedy liberatury nie było jeszcze na świecie, a teoria cybertekstu dopiero się rodziła nad fiordami w norweskim Bergen. W pewnym sensie jest także czymś więcej niż tradycja, do jakiej nawiązuje. Perypatetyczny charakter utworu stawia go przecież obok takich realizacji jak malowidła na ścianach w Karnaku, których rozciągający się na wiele sal układ inspirował wielu późniejszych twórców, choćby Nowakowskiego i jego przestrzenny hipertekst w hali Norblina.

Wyjątkowość Krótkiej historii... polega na zręcznym sprzężeniu fragmentarycznej formy z jej proszącą się o scalenie treścią, przestrzennej lektury z jej metaforą. Wędrówce dłoni odbiorcy, która po cienkiej żyłce podąża od jednego miejsca w dziele do drugiego, odpowiada wędrówka bohaterów, którzy spotykają się, rozstają i znów siebie szukają. Haptyczna interaktywność instalacji staje się tu figurą samotności, która poprzez dotyk rozpoczyna podróż ku przemianie w inną, długo pożądaną jakość.

Ten analogowy, trójwymiarowy hipertekst, jak nazwalibyśmy go dzisiaj, swojej pierwszej realizacji doczekał się w 1997 roku. Powstawał jednak poza cyberprzestrzenią, za swoje bezpośrednie punkty odniesienia uznając przestrzenne instalacje Stanisława Drożdża, a nie wirtualne podróże po matrycy umysłu Johnego Mnemonica. Krótka historia przypadku sytuuje się obok paradygmatu sieci i ideału księgi nad księgami. Realizując dziecięcą fantazję o wybieganiu do tajemniczego ogrodu, który znajduje się we wnętrzu książki, i czyniąc to w sposób jednocześnie prosty i dogłębny, tym bardziej stanowi konieczny punkt odniesienia dla wirtualnych i analogowych eksperymentów z przestrzennością narracji i narracyjnością przestrzeni. Krakowska premiera tego projektu będzie z pewnością prawdziwą ucztą dla miłośników sztuki i miłośników słowa.

• • •

Mariusz Pisarski - (urodzony w 1973 r.) redaktor naczelny serwisu Techsty - Literatura i Nowe Media. Kurator, tłumacz i producent literatury hipertekstowej.

Online za darmo

ha-art-55-3-2016
Numer specjalny: DANK MEMES

Ha!art 55 3/2016

Numer specjalny: DANK MEMES W środeczku: Ahus, Mateusz Anczykowski, Cichy Nabiau, Cipasek, Czarno-biały Pag, Ewa Kaleta, Princ polo, Top Mem, Przemysław...Więcej...
literatura-polska-po-1989-roku-w-swietle-teorii-pierre-a-bourdieu
Nadrzędnym celem projektu był naukowy opis dwudziestu pięciu lat rozwoju pola literackiego w Polsce (1989–2014) i zachowań jego głównych aktorów (pisarzy...Więcej...
bletka-z-balustrady
Bletka z balustrady to ciąg zdarzeń komponujący cyfrowy wiersz. Algorytm opiera się na ramie syntaktycznej utworu Noga Tadeusza Peipera, z którego zostały...Więcej...
rekopis-znaleziony-w-saragossie-adaptacja-sieciowa
Dzięki umieszczeniu arcymistrzowskiej prozy hrabiego Potockiego w cyfrowym otoczeniu, czytelnik otrzymuje gwarancję świeżej i pełnej przygód lektury....Więcej...

Czasopismo

ha-art-59-3-2017

Ha!art 59 3/2017

Literatura amerykańska XX i XXI wieku, o której nie mieliście pojęcia Autorki i autorzy numeru: Sandy Baldwin, Charles Olson, Piotr Marecki, Araki Yasusada, Shiv Kotecha, Lawrence Giffin, Kenneth...

Książki

Książki (2)

robbo-solucja
Piotr Marecki, Wojciech „Bocianu” Bociański, Piotr „Kroll” Mietniowski, Krzysztof „Kaz” Ziembik
frajda
Marta Dzido
Projekt Petronela Sztela      Realizacja realis

Nasz serwis używa plików cookies do prawidłowego działania strony. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dla plików cookies oznacza, że będą one zapisywane w pamięci urządzenia. Ustawienia te można zmieniać w przeglądarce internetowej. Więcej informacji udostępniamy w naszej polityce prywatności.

Zgadzam się na użycie plików cookies.

EU Cookie Directive Module Information