Podsumowanie roku 2011 w Korporacji Ha!art

6 kwietnia 2011 r. na cmentarzu Ixelles w Brukseli żegnaliśmy związanego z naszym wydawnictwem pisarza Mariana Pankowskiego, pod koniec roku opublikowaliśmy wywiad rzekę i audiobook Nam wieczna w polszczyźnie rozróba. Marian Pankowski mówi, uznany za „testament najmłodszego polskiego pisarza”.

• • •

W 2011 r. wydaliśmy 26 książek, 3 numery czasopisma, 2 powieści hipertekstowe, powieść na smartfona. Zenon Fajfer i Katarzyna Bazarnik – twórcy liberatury i redaktorzy liberackiej serii Ha!artu – spędzili kilka tygodni prezentując swoją twórczość w USA, Japonii i na Tajwanie.

Książki ukazywały się w liniach: prozatorskiej, poetyckiej, non-fiction (pod redakcją Piotra Mareckiego), krytycznej i proza obca (pod redakcją Grzegorza Jankowicza), radykalnej (pod redakcją Jana Sowy), liberatura (pod redakcją Katarzyny Bazarnik i Zenona Fajfera), filmowej (pod redakcją Kuby Mikurdy), teatralnej (pod redakcją Igi Gańczarczyk) oraz w nowej linii Teoria i praktyka (pod redakcją Przemysława Plucińskiego i Jana Sowy). Za adaptację hipertekstów odpowiadał Mariusz Pisarski.

Jako wydawnictwo kontynuowaliśmy współpracę ze Stowarzyszeniem Nowe Horyzonty (5 tytułów) i Festiwalem Malta. Dotacje na nasze działania otrzymaliśmy z Unii Europejskiej, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, Instytutu Adama Mickiewicza, Narodowego Centrum Kultury, Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.

• • •

W 2011 r. mocno skupiliśmy się na związkach literatury i nowych mediów. Celowaliśmy w projekty innowacyjne, eksperymentalne, młode. Do grona debiutantów prozatorskich naszego wydawnictwa (m.in. Michał Witkowski, Sławomir Shuty, Sylwia Chutnik, Dominika Ożarowska, Jerzy Franczak) dołączył Konrad Polak, którego Schemat to pierwsza polska powieść na smartfony.

Krokiem milowym w dziedzinie upowszechniania związków literatury z nowymi mediami było wydanie na płycie CD polskiej wersji popołudnia, pewnej historii Michaela Joyce'a w tłumaczeniu Radosława Nowakowskiego i Mariusza Pisarskiego. To jedna z najodważniejszych powieści awangardowych XX w., wyznaczająca trajektorie rozwoju światowego hipertekstu. W trakcie pracy nad powieścią uświadomiliśmy sobie, jak ważna dla autora nazywanego „Homerem hipertekstu” była polska edycja. Zbadaliśmy jego związki z Polską, czego efektem jest e-chapbook Michael Joyce. Polski pisarz (redakcja Mariusz Pisarski, opracowanie graficzne: Katarzyna Janota), którego darmowo udostępniamy jako prezent noworoczny dla naszych czytelników. Kolejną darmową porcją hipertekstowej literatury uraczyliśmy naszych czytelników publikując Czarne Jagody Susan Gibb. Publikacjom hipertekstowym towarzyszył przewodnik po najbardziej eksperymentalnych dziełach literackich współczesności oraz literaturze internetu Hiperteksty literackie. Literatura i nowe media pod redakcją Mariusza Pisarskiego i Piotra Mareckiego, podwójny numer czasopisma Ha!art (35-36) oraz Słownik Gatunków Literatury Cyfrowej.

Także w internecie zainicjowaliśmy serwis Edu-factory (redaktorzy Krystian Szadkowski i Jan Sowa) poświęcony przemianom w systemach szkolnictwa wyższego w Polsce, Europie i na świecie. Opublikowany w marcu tekst o Prekariacie Jana Sowy to pierwszy w polskiej sferze publicznej głos na temat tego ważnego w 2011 roku zjawiska.

• • •

Wybitni tłumacze Wawrzyniec Brzozowski i Jan Gondowicz opublikowali swój przekład Nadsamca Alfreda Jarry'ego, pierwsze polskie wydanie legendarnej powieści giganta modernistycznej literatury awangardowej. Jan Gondowicz zadebiutował w naszym katalogu wydawniczym eseistycznym tomem Paradoks o autorze. Książka o twórczości Christopha Schliengensiefa (wydana wspólnie z festiwalem Malta) stała się istotnym punktem odniesienia dla zmian w polskim teatrze. Wyjątkowa była współpraca z Jakubem Woynarowskim, propagatorem zjawiska story art, któremu dedykowany jest 34. numer czasopisma „Ha!art”, w duchu idei story artowych zrealizowana została książka Wunderkamera (redakcja Kuba Mikurda) oraz częściowo Wielki Atlas Ciot Polskich. Wydaliśmy także ważne książki teoretyczne Kształt znaczącego Waltera Benna Michaelsa (jeden z najważniejszych amerykańskich teoretyków literatury i krytyk polityczny, którego analizy relacji społecznych w Stanach i na świecie należą do niezbywalnych głosów w dyskusji o kształcie literatury politycznej) i Strategie obrazów. Oko historii 1 Georgesa Didi-Hubermanna (obydwaj autorzy promowali je w Polsce), oraz tom komentarzy filozoficznych o Franzu Kafce Nienasycenie – od Waltera Benjamina do Giorgio Agambena (pierwsza tego rodzaju antologia na świecie). Potężnego wysiłku dokonała nasza autorka Aneta Kamińska (m.in. laureatka naszego ITJW), wydając 750-stronicową antologię najnowszej poezji ukraińskiej Cząstki pomarańczy (przy współpracy z Narodowym Centrum Kultury).

• • •

W 2011 r. kontynuowaliśmy działalność naszego portalu, gdzie obok publicystyki prezentowaliśmy nowe formy literackie m.in.:

powieść fotograficzną Baton III. Taltosz Sławomira Shutego
powieść odcinkową Gry losowe Joanny Dziwak
ilustrowany dziennik Tomasza Pułki Impresje rudnickie
komiksową adaptację „Lubiewa" Michała Witkowskiego Wielki Atlas Ciot Polskich

Na portalu ukazało się także ponad 50 felietonów i innych tekstów publicystycznych różnych autorów, m.in. Przemysława Witkowskiego, Jana Bińczyckiego (cykl DIY), Urszuli Pawlickiej, Zbigniewa Masternaka, Piotra Macierzyńskiego i Mariusza Pisarskiego.

• • •

Sporą popularnością wśród gości portalu cieszył się comiesięczny Internetowy Turniej Jednego Wiersza, promujący poezję nowomedialną. W 2011 r. odbyły się 3 jego edycje.

Regularnie publikowaliśmy także rozmowy, recenzje, materiały multimedialne (audio, wideo, fotorelacje) oraz fragmenty wydawanych w Korporacji Ha!art książek.

• • •

Liberatura na Świecie 2011

Dla twórców liberatury – Katarzyny Bazarnik i Zenona Fajfera – rok 2011 tym razem stał pod znakiem podróży i festiwali.

Poezja Zenona Fajfera prezentowana była na festiwalach w Pradze (maj), w Nowym Jorku (wrzesień), After Miłosz w Chicago (październik), Taipei Poetry Festival na Tajwanie (Tajpej, listopad), ponadto na University of the Arts w Filadelfii (wrzesień), Mills College w Oakland (październik) i University of Tokyo (grudzień). Prezentacjom tym towarzyszyły wykłady, warsztaty i spotkania prowadzone przez Katarzynę Bazarnik (niektóre w duecie z Fajferem) oraz wystawy, z których szczególny rozmach przybrała wystawa przygotowana przez organizatorów festiwalu na Tajwanie, gdzie liberatura była głównym punktem programu. Duet Bazarnik-Fajfer przeprowadził również szereg akcji poetyckich Liberty Poem, m.in. w Nowym Jorku, Chicago, Tajpej i Tokio.

W Polsce liberatura doczekała się swojego festiwalu Liberatak w Bydgoszczy (czerwiec) i cyklicznej konferencji „Od liberatury do e-literatury”, już po raz drugi organizowanej przez Uniwersytet Opolski (maj). Ponadto duet Bazarnik-Fajfer gościł na festiwalach Akcja Sztuki w Tychach (styczeń) i 4. Prezentacja Poezji Wizualnej w Rybniku (marzec). Nie zabrakło liberatury także podczas flagowej imprezy kulturalnej polskiej prezydencji – w ramach wrześniowego Europejskiego Kongresu Kultury we Wrocławiu Katarzyna Bazarnik i Zenon Fajfer zaaranżowali wystawę „Szwedzki stół z liberaturą” oraz poprowadzili cykl warsztatów Uwolnij książkę.

W tym roku ukazało się również kilka ważnych publikacji związanych z liberaturą, m.in. książki „Od liberatury do e-literatury” pod red. Eugeniusza Wilka i Moniki Górskiej-Olesińskiej (Uniwersytet Opolski, październik) oraz „Joyce and Liberature” Katarzyny Bazarnik (Litteraria Pragensia, listopad), temat liberatury znalazł się także w najnowszym podręczniku do gimnazjum PWN. Ponadto seria Liberatura Korporacji Ha!art wzbogacona została o kolejną powieść B.S. Johnsona Przełożona w normie, w przekładzie Katarzyny Bazarnik (grudzień). Natomiast podczas jesiennych warsztatów liberatury w Kalifornii duet Bazarnik-Fajfer przygotował wspólnie ze studentami Mills College tom przestrzennych sonetów „Sonnet of Sonnets”, który ukaże się w USA w limitowanym nakładzie na początku 2012 roku. To wspólne przedsięwzięcie Korporacji Ha!art i uniwersyteckiego wydawnictwa Eucalyptus Press zostanie opublikowane jako kolejny tom liberackiej serii.

• • •

Książki wydane przez Korporację Ha!art w 2011 r.: