W Polsce, czyli nigdzie (przed Jarrym)

Mikołaj Gliński / Archiwum magazynu

Umieszczając akcję swojej sztuki „w Polsce, czyli nigdzie”, Alfred Jarry stworzył jeden z najbardziej rozpoznawalnych bon motów purnonsensu1, a jednocześnie chwytliwą frazę, która do dziś unosi się nad naszym myśleniem o Polsce i jej miejscu w świecie. Jednocześnie wydaje się,…

Call for works: "Ha!art" nr 58 - UTOPIE/DYSTOPIE [PRZEDŁUŻAMY DEADLINE!]

Redakcja / Wiadomość

Po zaprzysiężeniu Trumpa na prezydenta USA z półek księgarń masowo zaczęły schodzić klasyczne dystopie, a Rok 1984 znalazł się na liście bestsellerów Amazonu. Kilkadziesiąt lat po wydaniu powieści, które zjadliwie komentowały współczesność ich autorów, sprawiają wrażenie przepowiedni. Również nasza polska…

Czym jest poezja?

Anna Fiałkowska / Felieton

No bo czym jest właściwie najnowsza poezja? Wciśnięta do lamusa i ometkowana jako bełkot, nie budzi zainteresowania ani u młodych (szczególnie po tym, jak przymusza się ich do interpretowania wierszy zaczynając dyskusję pytaniem: „No więc kto mówi w tym utworze?”),…

"Przemytnicy" ruszają w Polskę. Tournee Konrada Janczury

1-4.05.2017 / Wydarzenie

Konrad Janczura, były przemytnik i debiutujący pisarz, rusza w kolejną podróż po Polsce. Tym razem w bagażniku nie wiezie ukraińskiej kontrabandy, ale pachnące farbą drukarską egzemplarze swojej powieści Przemytnicy. Konrad odwiedzi kolejno rodzinny Lubaczów, Rzeszowski Festiwal Przestrzeni Miejskiej, Warszawę i…

Przemytnicy [PROMOCJA CENOWA / PRZEDSPRZEDAŻ]

PRZEDSPRZEDAŻ! / Zapowiedź

Dwóch chłopaków z małej wsi koło Lubaczowa stawia pierwsze kroki w zawodzie przemytnika. W bagażniku granatowego passata wożą przez ukraińską granicę papierosy Prima, wódkę Chlibnyj Dar, cukierki, chałwę i ketchup. Sensej, lokalny rekin biznesu, próbuje wciągnąć swoich podopiecznych na wyższy…

Kwiaty kwitną, tyłki więdną: najokrutniejszy miesiąc to kwiecień

Aldona Kopkiewicz / Felieton

Choć otwarcie Ziemi jałowej należy do najmocniejszych w całej znanej mi literaturze, choć wśród tejże literatury niewiele jest dzieł, które poważam tak bardzo, jak twórczość Eliota, i choć sama pozuję na katastrofistkę, żeby dodać życiu nieco pikanterii, frazę „Najokrutniejszy miesiąc…

Jak pisać, żeby życia nie przegrać

Dawid Juraszek / Felieton

30, 20, 12 – powiadają, że tyle razy odmówiono publikacji kolejno Stephenowi Kingowi, Williamowi Goldingowi i J.K. Rowling. Od lat podtyka się te liczby pod nos pisarzom in spe, wołając: pisz i wysyłaj, nie poddawaj się, w końcu cię znajdą,…

Namaluj Popka

Shiv Kotecha / Książka

Książka w postaci malowanki, ale takiej, do której należy użyć własnej wyobraźni. Odmalowuje się tutaj – z pamięci! – postaci z obszaru popkultury, celebrytów i polityków. Pierwsza część składa się z nazwisk stu ludzi, których usiłuje odtworzyć podmiot. Część druga…

Życie literackie w Krakowie

Jacek Olczyk / Książka

Inspirująca podróż w czasie przez krakowskie życie literackie – od kawiarń Młodej Polski przez kultowe miejsca PRL-u po alternatywną cyberkulturę XXI wieku. Owoc wieloletnich badań Jacka Olczyka, który przeczesywał pamiętniki, korespondencję, dobrą i złą prasę, by stworzyć pierwszą tego rodzaju…

Między Placem Bohaterów a Rechnitz [fragment]

Monika Muskała / Proza

– Gdzie są ruiny zamku? – pytam młodego człowieka, który wysiadł właśnie z samochodu przed kościołem na niewielkim placu wyglądającym na centrum miejscowości.– Musi pani wrócić – odpowiada – zamek jest paręnaście kilometrów stąd, w Lockenhaus.– Ale tutaj też był…

Frontpage Slideshow | Copyright © 2006-2013 JoomlaWorks Ltd.

Ukazał się 34. nr magazynu "Ha!art"! Temat numeru: Story art

Redakcja

Aby zrozumieć czym jest (lub czym może być) story art, warto przywołać tytuł słynnej książki Jana Amosa Komenskiego Orbis Sensualium Pictus (1658), który przełożyć można jako świat zmysłowy w obrazach. Za sprawą Orbis Pictus rzeczywistość – jako opowieść (story) – została „wyobrażona” (etymologicznie: wyrażona w obrazach) jako seria przedstawień wizualnych (art).

Naturalne napięcie między tymi dwoma formami notacji z powodzeniem wykorzystywali później ilustratorzy i twórcy komiksów. Nie chodzi tu jednak wyłącznie o „wrażenie” słowa w obraz, ale też o „wyrażenie” tego co tekstualne za pomocą zmysłowej formy – a zatem potraktowanie sekwencji obrazów jak ciągu słów ułożonych w zdanie.

Onieśmielać może mnogość obszarów, w jakie współcześnie zapuszczają się story-artyści (esej komiksowy, książka-wystawa, dialektyczna grafika, krytyczna opowieść rysunkowa, narracja di agramatyczna, atlas wizualny etc.), a próby zdefiniowania tego zjawiska, w sposób naturalny skłaniają do poszukiwania międzygatunkowych analogii. Story art jawi się jako medium „otwarte” i transgresywne, a jego wewnętrzna dynamika rodzi się ze sprzeczności między koniecznością konstruowania sensownego języka a skłonnością do „wyzwalania się” sensualnych obrazów.

Sam fakt zderzenia dwóch języków powoduje, że w pracach story-artystów horyzontalna, linearna narracja rozrasta się w strukturę wertykalną, w obrębie której słowo i obraz dążą do zamiany miejscami. Ten ciągły hermeneutyczny ruch sprzyja narodzinom gestu eseistycznego. Jak pisze Stanisław Liguziński: Eseista ma w sobie coś świadomie dyletanckiego, rezygnując z legitymacji jakiej dostarczałyby mu twarde definicje, z ubitego gruntu NAUKI i TEORII, otwiera się na eksperyment – swobodną grę skojarzeń i zabawę. Kategoria zabawy, związanego z nią dystansu i poczucia humoru (które Stefan Themerson nazywał „poczuciem rzeczywistości”) odsyła nas do pojęcia dowcipu, generującego – jak zauważa Tomasz Kozak – transgresyjne „powinowactwa z wyboru” i pozwalającego katapultować siebie i nas do królestwa filozoficznej refleksji. Autor staje się tu dialektycznym grafikiem – kimś, kto wykorzystuje pismo wizualne (gr. grafe – „pismo”) po to, by przezwyciężyć ograniczenia cechujące zarówno dyskursywność, jak obrazowość. Do podobnych wniosków dochodzi również Łukasz Ronduda, zwracając uwagę na krytyczny potencjał „wyzwolonego” rysunku satyrycznego, który już nie jest bezpośrednią rejestracją rzeczywistości, a jeszcze nie stał się pismem, dosadnie nazywającym pojęcia i symbole, organizujące naszą rzeczywistość.

Story art – jako heterogeniczny, w pewnym sensie eksterytorialny obszar krzyżujących się napięć (i negocjacji w sferze polityki symbolicznej) – jest nieustannie marginalizowany w kontekście refleksji o mediach, z których czerpie inspirację i z którymi w sposób naturalny wchodzi w reakcje. Równocześnie, jako swoiste intermedium, ujawnia także ograniczenia, typowe dla różnorodnych kanałów dystrybucji, takich jak instytucje sztuki, rynek wydawniczy, czy internet. W tym aspekcie story art – będąc medium o niedookreślonej tożsamości – sam okazuje się użytecznym narzędziem definicyjnym, co nie zmienia jednak faktu, że domaga się on autonomicznej refleksji.

Istniejącą w tym zakresie lukę – w odniesieniu do polskich realiów – stara się wypełnić niniejszy, 34 numer „Ha!artu”, na łamach którego próbę zdefiniowania zjawisk związanych ze story artem podejmują teoretycy, „teoriopraktycy” oraz sami twórcy. Zarówno refleksja na temat medium, jak i niesione przez nie różnorodne treści, zdają się potwierdzać, że mamy do czynienia niewątpliwie z formą w pełni nowoczesną – zwłaszcza jeśli założymy, że nowoczesność to świadomość meta-struktury, „rusztowań” które umożliwiły stworzenie opowieści, a które (przywołując jeszcze raz słowa Tomasza Kozaka) odbiorca może oglądać, podziwiać i konstruować [...] wspinać się po nich i je de/montować. Gdzie należałoby szukać tych „rusztowań”? Sławomir Shuty stwierdza jasno: system nosi się wewnątrz. Jeżeli potrafimy poruszać się w świecie wewnętrznym, rozpoznajemy konstrukcję psychiki, znamy pułapki i zagrożenia jakie pojawiają się w związku z faktem istnienia świadomości, to świat zewnętrzny nie ma na nas większego wpływu.

Jakub Woynarowski, Orbis Pictus

• • •

 

Spis treści

  • Jakub Woynarowski – Orbis Pictus
  • Jakub Woynarowski – Wernalina
  • Justyna Gryglewicz – Celebryci
  • Marek Turek, Jakub Woynarowski – Ludzie z niskiego zamku (czyli historia której nie było)
  • Stanisław Liguziński – Kleksy w kosmosie, czyli kilka słów o eseju komiksowym
  • Agnieszka Piksa – Ludożercy na wolności
  • Sławomir Shuty – Nowy Baton
  • W gumiakach przez podświadomość – Ze Sławomirem Shuty rozmawia Piotr Marecki
  • Sławomir Shuty – Baton III: Taltosz
  • Magdalena Kociałko – Czycza malowanki z kluczem
  • Aneta Rostkowska – Historia sztuki jako story art
  • Aleksandra Jach – Oczy szukają głowy do zamieszkania
  • Kobra–działkowiec–wróżka – Z Agnieszką Piksą rozmawia Łukasz Białkowski
  • Agnieszka Piksa – Gatunki i chwyty techniczne
  • Wokół krytycznej literatury graficznej – Z Tomaszem Kozakiem rozmawia Jakub Woynarowski
  • Black and white: komiks w muzeum – Z Łukaszem Rondudą rozmawia Jakub Woynarowski
  • Maciej Sieńczyk – O mojej metodzie tworzenia komiksów
  • Oderwany – Z Mikołajem Tkaczem rozmawia Jakub Woynarowski
  • Piotr Sikora – Się dotknąłem w oko gołe. O relacji między narracją tekstową a wizualną w twórczości penerstwa
  • Alek Hudzik – Książka i zin artystyczny. Historia napisana od nowa
  • Urszula Pawlicka – Story art i nowe media
  • Małgorzata Jabłońska – o:koliczność–o:sobliwość
  • Torun Ekstrand / Małgorzata Jabłońska i Piotr Szewczyk – Nowe legendy miasta Karlshamn
  • Noty o autorach

• • •

Zrealizowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

• • •

Ha!art 34 - Story art w naszej księgarni internetowej

• • •

Online za darmo

ha-art-52-4-2015
Najntisy  Wśród autorek i autorów: Jakub Baran, Jan Bińczycki, Aldona Kopkiewicz, Steve Naumann, Jakub Majmurek, Kaja Puto, Ziemowit Szczerek i...Więcej...
literatura-polska-po-1989-roku-w-swietle-teorii-pierre-a-bourdieu
Nadrzędnym celem projektu był naukowy opis dwudziestu pięciu lat rozwoju pola literackiego w Polsce (1989–2014) i zachowań jego głównych aktorów (pisarzy...Więcej...
113983
Piotr Marecki / Leszek Onak / SOYT!NBG

113983

113983 to liczba plików na laptopie Piotra Mareckiego w dniu 12 stycznia 2017 roku. W ciągu kilkunastu minut zostaje podjęta próba podniesienia ich...Więcej...
liberatura-czyli-literatura-totalna
Dwujęzyczny zbiór tekstów teoretycznych i programowych głównego twórcy i teoretyka liberatury – Zenona Fajfera, zredagowany i przetłumaczony na język...Więcej...

Czasopismo

ha-art-56-4-2016

Ha!art 56 4/2016

W Polsce, czyli nigdzie Wśród autorek i autorów: Dezydery Barłowski, Claudia Ciobanu, Steve Naumann, Kaja Puto, Ewa Maria Slaska, Lynn Suh, János Térey, Jakub Wencel i inni.
Projekt Petronela Sztela      Realizacja realis

Nasz serwis używa plików cookies do prawidłowego działania strony. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dla plików cookies oznacza, że będą one zapisywane w pamięci urządzenia. Ustawienia te można zmieniać w przeglądarce internetowej. Więcej informacji udostępniamy w naszej polityce prywatności.

Zgadzam się na użycie plików cookies.

EU Cookie Directive Module Information